Marketing

Agenda setting – co to jest i kto dziś ustala agendę

w skrócie

  • Agenda setting: media nie mówią nam, co myśleć, ale wpływają na to, o czym myślimy.
  • Teorię opisali Maxwell McCombs i Donald Shaw – badanie z 1968 roku, publikacja w 1972 roku.
  • Dziś agendę ustalają też algorytmy mediów społecznościowych, wyszukiwarki i asystenci AI.
  • Dla firmy to wskazówka: bądź tam, skąd klienci czerpią wiedzę – w mediach branżowych, w Google i w odpowiedziach AI.

Agenda setting, czyli teoria ustalania agendy (nazywana też teorią porządku dziennego), mówi, że media nie tyle decydują, co myślimy, ile o czym myślimy. Tematy, którym poświęcają najwięcej miejsca i uwagi, odbiorcy z czasem uznają za najważniejsze. Teorię opisali Maxwell McCombs i Donald Shaw w 1972 roku.

Spis treści 7
  1. Na czym polega teoria agenda setting?
  2. Skąd się wzięła teoria agenda setting?
  3. Czym agenda setting różni się od framingu i gatekeepingu?
  4. Kto ustala agendę dziś: algorytmy, wyszukiwarki i AI?
  5. Co agenda setting oznacza dla Twojej firmy?
  6. Jak sprawdzić, czy Twoja firma jest w agendzie klientów?
  7. Najczęstsze pytania

Na czym polega teoria agenda setting?

Żadne medium nie pokaże wszystkiego. Redakcja codziennie wybiera z masy wydarzeń kilka, decyduje, który temat otworzy wydanie, a który trafi na ostatnią stronę albo nie pojawi się wcale. Teoria agenda setting opisuje skutek tych decyzji: to, co media pokazują często i w widocznym miejscu, odbiorcy zaczynają uważać za ważne.

O randze tematu decydują przede wszystkim:

  • częstotliwość – jak często temat wraca w kolejnych dniach,
  • miejsce – czy jest na pierwszej stronie, w czołówce serwisu, w nagłówku,
  • objętość – ile czasu antenowego albo miejsca dostaje,
  • zgodność mediów – czy mówią o nim wszyscy, czy tylko jedna gazeta.

Ważne zastrzeżenie: teoria nie twierdzi, że media mogą narzucić dowolną opinię. Mówi raczej, że ustawiają kolejność spraw, o których ludzie myślą i rozmawiają. Często przywołuje się tu myśl politologa Bernarda Cohena z 1963 roku: prasa rzadko skutecznie mówi ludziom, co mają myśleć, ale bardzo skutecznie podpowiada, o czym mają myśleć.

Wpływ jest zwykle tym większy, im mniej odbiorca wie o temacie z własnego doświadczenia. O cenach w osiedlowym sklepie wiesz sam. O polityce zagranicznej – głównie z mediów.

Skąd się wzięła teoria agenda setting?

Sam pomysł jest starszy niż nazwa. Amerykański dziennikarz Walter Lippmann w książce „Public Opinion” z 1922 roku pisał, że świat poza naszym zasięgiem znamy z przekazów, które tworzą „obrazy w naszych głowach”. Dlatego uważa się go za prekursora teorii.

Nazwę nadali jej i sprawdzili ją w badaniu Maxwell McCombs i Donald Shaw. W czasie kampanii prezydenckiej w USA w 1968 roku zapytali niezdecydowanych wyborców z Chapel Hill w Karolinie Północnej, które sprawy uważają za najważniejsze, i porównali odpowiedzi z tym, o czym w tym czasie pisały i mówiły media. Kolejność tematów u wyborców okazała się bardzo podobna do kolejności tematów w mediach. Wyniki opublikowali w 1972 roku w artykule „The Agenda-Setting Function of Mass Media” w czasopiśmie „Public Opinion Quarterly”.

Później teorię rozwinięto o tzw. drugi poziom. Pierwszy poziom dotyczy tego, o jakich tematach myślimy. Drugi – jakie cechy tematu, osoby czy firmy uznajemy za ważne. Na przykład: czy w ocenie kandydata liczy się jego doświadczenie, czy uczciwość.

Czym agenda setting różni się od framingu i gatekeepingu?

Te pojęcia często pojawiają się razem, bo opisują kolejne etapy tego samego procesu – od wyboru informacji po sposób, w jaki ją oceniamy.

PojęcieNa jakie pytanie odpowiadaPrzykład
Gatekeeping (selekcja)Co w ogóle trafi do odbiorcy?redakcja pomija informację o lokalnym konkursie
Agenda settingKtóre tematy uznamy za najważniejsze?ceny energii otwierają serwisy przez kolejne dni
Framing (ramowanie)Jak będziemy o temacie myśleć?te same ceny pokazane jako „kryzys” albo jako „szansa na oszczędności”
PrimingWedług czego ocenimy polityka albo firmę?po serii materiałów o cenach energii oceniamy rząd głównie przez ten temat

Kto ustala agendę dziś: algorytmy, wyszukiwarki i AI?

W 1968 roku agendę ustalało kilka redakcji. Dziś między wydarzeniem a odbiorcą stoją kolejne filtry i każdy z nich wybiera, co zobaczysz – i w jakiej kolejności.

Schemat w dwóch rzędach: dawniej redakcja wybierała tematy dla odbiorcy, dziś robią to także algorytmy mediów społecznościowych, Google i asystenci AI
Między wydarzeniem a odbiorcą zawsze ktoś wybiera – dziś coraz częściej algorytm
  • Media społecznościowe. Kolejność postów na Facebooku, Instagramie, TikToku czy LinkedInie ustala algorytm – na podstawie tego, co oglądasz, komentujesz i udostępniasz. Dwie osoby z tego samego miasta mogą tego samego dnia zobaczyć zupełnie inny „temat dnia”.
  • Wyszukiwarki. Pytanie zadajesz sam, ale to Google decyduje, które strony zobaczysz na górze, a coraz częściej także to, jaką odpowiedź przeczytasz w podsumowaniu AI nad wynikami (AI Overviews).
  • Asystenci AI. ChatGPT, Gemini czy Perplexity zamiast listy stron dają jedną odpowiedź, czasem z kilkoma linkami do źródeł. Firma, której w tej odpowiedzi nie ma, dla pytającego właściwie nie istnieje.

Tu wraca drugi poziom agenda setting. Gdy klient pyta asystenta, na co zwrócić uwagę przy wyborze pompy ciepła, dostaje kilka kryteriów – i według nich porówna potem oferty. Jeśli Twoja przewaga, na przykład własny serwis w regionie, nie pada w odpowiedzi, klient nie wie, że powinien o nią zapytać.

Co agenda setting oznacza dla Twojej firmy?

Nie musisz zostać redakcją, żeby wykorzystać tę teorię. Wystarczy, że znajdziesz się tam, skąd Twoi klienci dowiadują się, co jest ważne w Twojej branży.

  • PR i media branżowe. Dziennikarze potrzebują komentarzy, danych i przykładów. Biuro rachunkowe, które przy zmianie przepisów o fakturach szybko przygotuje dla lokalnego portalu jasne wyjaśnienie, ma szansę stać się źródłem, które cytują inni. W teorii mówi się o budowaniu agendy (agenda building) – wpływie źródeł na to, o czym piszą media.
  • Treści eksperckie na stronie. Odpowiedz na pytania, które klienci zadają przed zakupem, zanim zrobi to konkurencja. Konkretna odpowiedź, tabela i przykład częściej trafiają do wyników Google i do odpowiedzi AI niż ogólny tekst „o firmie”.
  • Wzmianki o marce. Asystenci AI składają odpowiedź z wielu źródeł. Im częściej Twoja firma pojawia się w zestawieniach, artykułach branżowych, na forach i w opiniach – zawsze z tą samą nazwą i ofertą – tym łatwiej modelowi ją wskazać.
  • Kryteria wyboru. Pisz nie tylko o swojej ofercie, ale też o tym, po czym poznać dobrą firmę w Twojej branży. Stolarz meblowy, który wyjaśnia, czym różnią się płyty i okucia, sam ustawia pytania, które klient zada potem konkurencji.

Jak działa widoczność w odpowiedziach AI i czym różni się od klasycznego pozycjonowania, wyjaśniamy we wpisie SEO, AEO i GEO – czym się różnią i od czego zacząć.

Jak sprawdzić, czy Twoja firma jest w agendzie klientów?

  1. Wypisz pytania klientów. Zbierz 15–20 pytań, które słyszysz przez telefon i w mailach, zanim ktoś zdecyduje się na zakup.
  2. Wpisz je w Google. Zapisz, kto jest na górze wyników i czyje strony cytuje podsumowanie AI.
  3. Zadaj je asystentom AI. Sprawdź w ChatGPT, Gemini i Perplexity, jakie firmy i jakie kryteria wyboru padają w odpowiedziach.
  4. Zobacz, skąd biorą się odpowiedzi. Wypisz źródła: portale branżowe, rankingi, fora, strony konkurencji.
  5. Uzupełnij luki. Dopisz na stronie brakujące odpowiedzi i postaraj się o obecność w źródłach, które powtarzają się najczęściej.
  6. Powtarzaj co kwartał. Agenda się zmienia, a razem z nią algorytmy i modele AI.

Stan na: marzec 2026. Wpis zastępuje nasz tekst „Agenda setting jako wyznacznik rangi informacji w mediach” z 2015 roku.

Najczęstsze pytania

Kto jest twórcą teorii agenda setting?

Teorię opisali Maxwell McCombs i Donald Shaw na podstawie badania przeprowadzonego w czasie kampanii prezydenckiej w USA w 1968 roku. Wyniki opublikowali w 1972 roku. Za prekursora uważa się Waltera Lippmanna, który już w 1922 roku pisał, że obraz świata budujemy głównie z przekazów medialnych.

Czym się różni agenda setting od framingu?

Agenda setting dotyczy tego, o czym myślimy – które tematy uznajemy za ważne. Framing dotyczy tego, jak o nich myślimy – w jakiej ramie, z jakimi skojarzeniami i oceną. Ten sam temat może być wysoko w agendzie i pokazany w zupełnie różnych ramach.

Czy teoria agenda setting dotyczy mediów społecznościowych?

Tak, choć mechanizm się zmienił. W mediach społecznościowych kolejność treści ustala algorytm na podstawie zachowania użytkownika, więc agenda jest bardziej osobista niż w gazecie. Tematy przenikają przy tym między kanałami: to, o czym głośno w sieci, trafia do tradycyjnych mediów, i odwrotnie.

Co to jest agenda setting drugiego poziomu?

To rozwinięcie teorii, według którego media wpływają nie tylko na wybór tematów, ale też na to, które cechy tematu, osoby lub firmy uznajemy za ważne. Dla firmy oznacza to, że liczy się nie tylko to, czy się o niej mówi, ale też z czym jest kojarzona.

ze słownika

Sprawdzimy, jak to wygląda u Ciebie.

Audyt widoczności w AI